De Schaamplank, ook bekend als Shelf of Shame, is een informele term uit de bordspelcommunity voor dat gedeelte van je spellenkast waar spellen staan die je wel hebt gekocht, maar nog nooit hebt gespeeld. Vaak groeien deze planken ongemerkt—een Kickstarter hier, een impulsieve koop daar—tot je op een dag beseft dat je een halve collectie hebt die nog in plastic zit.
De term is met een knipoog bedoeld: het is geen echte schaamte, maar eerder een gedeeld fenomeen onder spelliefhebbers die sneller kopen dan ze kunnen spelen.
Hoe ontstaat een Schaamplank?
Typische oorzaken:
- FOMO bij Kickstarter- of retailreleases (“Straks is ‘ie uitverkocht!”);
- Verzamelgedrag – het plezier zit ook in het bezitten;
- Tijdgebrek – je wil het wel spelen, maar het komt er (nog) niet van;
- Spelgroep die niet meewerkt – je koopt een expertspel, maar je groep wil liever partygames.
Bij fervente spelers is een schaamplank met 5 tot 20 ongespeelde spellen geen uitzondering. Sommigen gebruiken de term zelfs als badge of honour: “Ik heb een shelf of shame, dus ik hoor erbij.”
Tips om je Shelf of Shame aan te pakken
Wil je je schaamplank verkleinen of voorkomen dat hij verder groeit? Probeer dan eens:
- Een 10×10 challenge: kies 10 spellen om dit jaar minstens 10 keer te spelen;
- Unplayed Game Night: organiseer een spelavond waarbij alleen ongespeelde titels op tafel mogen;
- Spelrotatie: zet spellen die je al vaak speelde tijdelijk opzij;
- Kopen met opzet: stel jezelf de vraag: Met wie en wanneer ga ik dit spelen?
Is een Schaamplank erg?
Niet per se. Voor veel spelers is het net zo leuk om spellen te verzamelen als om ze te spelen. Zolang je er plezier aan beleeft—aan het verzamelen, organiseren of dromen over een toekomstige spelsessie—is het geen probleem. Maar voel je toch een knagend gevoel bij die ongespeelde dozen? Dan is het tijd om wat ruimte te maken op die plank.
